Jak używać aloesu z doniczki do pielęgnacji skóry i zdrowia?

Aloes z doniczki najlepiej nakładać na skórę. Używa się do tego przezroczystego żelu ukrytego wewnątrz dojrzałego liścia. Może pomóc przy suchej skórze, lekkim podrażnieniu i pieczeniu po opalaniu. Najpierw trzeba jednak zrobić próbę uczuleniową.

Przed użyciem usuń zieloną skórkę i żółty sok znajdujący się tuż pod nią. Sok zawiera aloinę, która może podrażnić skórę i działać silnie przeczyszczająco. Nie pij domowych preparatów z aloesu bez konsultacji z lekarzem. Źle przygotowany liść może wywołać biegunkę, odwodnienie, zaburzenia elektrolitów, a nawet uszkodzenie nerek.

Czy każdy aloes z doniczki nadaje się do pielęgnacji?

Do pielęgnacji najczęściej używa się aloesu zwyczajnego, czyli Aloe vera, znanego też jako Aloe barbadensis. Nie każdy mięsisty sukulent stojący na parapecie ma jednak taki sam skład.

Najpierw sprawdź, jaki gatunek rośnie w doniczce. W sklepach rośliny ozdobne bywają sprzedawane bez dokładnego oznaczenia. Nie warto więc zakładać, że każdy „aloes” nadaje się do smarowania twarzy, a tym bardziej do jedzenia.

Najlepiej wybierać:

• grube, zdrowe i nieuszkodzone liście,
• najniższe liście rosnące po zewnętrznej stronie rośliny,
• liście z dojrzałej i prawidłowo rozpoznanej rośliny,
• roślinę bez pleśni, chorób i śladów niedawnego oprysku.

Jak przygotować aloes z doniczki do użycia?

Przezroczysty żel trzeba dokładnie oddzielić od zielonej skórki oraz żółtawej warstwy znajdującej się bezpośrednio pod nią. Żółty sok to lateks aloesowy. Zawiera między innymi aloinę i inne związki, które mogą drażnić skórę oraz przewód pokarmowy.

Przygotowanie liścia krok po kroku

1. Odetnij dolny, gruby liść czystym i ostrym nożem. Tnij możliwie blisko nasady.
2. Dokładnie umyj liść pod bieżącą wodą.
3. Ustaw go pionowo, przecięciem skierowanym w dół. Zostaw na 15–30 minut, aby wypłynął żółty sok.
4. Odetnij kolczaste brzegi.
5. Zdejmij zieloną skórkę nożem lub obieraczką.
6. Wyjmij wyłącznie przezroczysty miąższ.
7. Opłucz go zimną wodą. W ten sposób usuniesz resztki żółtego soku.
8. Rozgnieć żel widelcem albo krótko zmiksuj.

Używaj czystego noża, deski i pojemnika. Domowy żel nie zawiera konserwantów, dlatego łatwo dostają się do niego bakterie i inne drobnoustroje.

Próba uczuleniowa przed użyciem aloesu

Większość osób dobrze toleruje żel aloesowy, ale nie każda skóra reaguje tak samo. Czasem pojawia się pieczenie, swędzenie, wysypka albo zaczerwienienie.

Przed pierwszym użyciem:

• nałóż odrobinę żelu na wewnętrzną stronę przedramienia,
• pozostaw go na skórze,
• obserwuj to miejsce przez 24 godziny,
• nie nakładaj aloesu na twarz ani większą powierzchnię ciała, jeśli skóra zacznie swędzieć, piec lub puchnąć.

Gdy reakcja pojawi się wcześniej, od razu zmyj żel wodą.

Jak stosować aloes z doniczki na twarz?

Świeży żel działa lekko i może przynieść ulgę suchej lub podrażnionej skórze. Nie zastąpi jednak całej pielęgnacji. Nadal potrzebny jest krem nawilżający, a w dzień także kosmetyk z filtrem przeciwsłonecznym.
Przy okazji warto wiedzieć, jak zlikwidować mrówki w doniczce, ponieważ owady mogą zakładać gniazda w przesuszonej ziemi i osłabiać warunki, w których rośnie aloes.

Aloes jako żel nawilżający

Nałóż niewielką ilość żelu na czystą, lekko wilgotną twarz. Po kilku minutach użyj kremu, zwłaszcza gdy masz suchą cerę.

Sam aloes może zostawić uczucie ściągnięcia. Nawilża skórę, ale nie tworzy tłustej warstwy, która zatrzymuje wodę.

Żelu możesz używać:

• punktowo na suche miejsca,
• jako cienkiej warstwy na całą twarz,
• pod krem nawilżający,
• po goleniu, jeśli skóra nie jest skaleczona ani mocno podrażniona.

Maseczka z aloesu

Rozprowadź cienką warstwę czystego żelu na twarzy. Zostaw ją na 10–15 minut, a potem spłucz letnią wodą.

Przy pierwszym użyciu nie trzymaj świeżego aloesu na skórze przez całą noc. Najpierw sprawdź, jak reaguje twarz.

Nie dodawaj do maseczki soku z cytryny, sody oczyszczonej, alkoholu ani czystych olejków eterycznych. Takie dodatki mogą przesuszyć skórę, wywołać podrażnienie, a w przypadku niektórych olejków także reakcję na słońce.

Czy aloes pomaga na trądzik?

Aloes może zmniejszyć uczucie suchości i pieczenia, które często pojawia się przy cerze trądzikowej. Nie leczy jednak przyczyny trądziku i nie zastępuje leków zaleconych przez dermatologa.

Cienką warstwę żelu można nałożyć na pojedynczą, nieuszkodzoną zmianę. Nie smaruj nim krwawiących miejsc i nie wyciskaj wcześniej krostek.

Bolesny trądzik, głębokie zmiany, blizny albo wykwity utrzymujące się przez wiele tygodni wymagają konsultacji dermatologicznej. Domowe sposoby nie powinny opóźniać leczenia.

Jak stosować aloes po opalaniu?

Chłodny żel może na chwilę zmniejszyć pieczenie i uczucie gorąca po zbyt długim pobycie na słońcu. Sprawdzi się przede wszystkim przy lekkim zaczerwienieniu bez pęcherzy i uszkodzeń skóry.

Nałóż cienką warstwę żelu na czystą i schłodzoną skórę. Nie wcieraj go mocno. Gdy nie pojawi się podrażnienie, możesz powtórzyć zabieg po kilku godzinach.

Aloes nie wystarczy przy poważnym oparzeniu. Skontaktuj się z lekarzem, gdy pojawią się:

• liczne albo duże pęcherze,
• mocny ból,
• gorączka lub dreszcze,
• objawy odwodnienia,
• oparzenie oczu, twarzy albo dużej części ciała,
• pogarszający się wygląd skóry.

Żel nie chroni przed promieniowaniem UV. Nadal trzeba stosować krem z filtrem, zakrywać skórę ubraniem i unikać najmocniejszego słońca.

Czy aloes można nakładać na rany?

Świeży żel z doniczki nie nadaje się do smarowania każdej rany. Nie nakładaj go na:

• głębokie skaleczenia,
• rozległe otarcia,
• rany po zabiegach i operacjach,
• miejsca z ropą lub innymi oznakami zakażenia,
• świeże oparzenia z uszkodzonym naskórkiem,
• mocno krwawiącą skórę.

Domowy żel nie jest sterylny. Bakterie mogą dostać się do niego podczas krojenia liścia, wyjmowania miąższu albo przechowywania.

Aloes pojawia się w niektórych gotowych preparatach opatrunkowych, ale taki produkt jest przygotowywany w kontrolowanych warunkach. Świeży miąższ wyjęty z doniczki nie ma tej samej czystości.

Niewielkie skaleczenie oczyść i zabezpiecz zgodnie z zasadami pierwszej pomocy. Głęboką, zabrudzoną albo źle gojącą się ranę powinien obejrzeć lekarz.

Aloes do pielęgnacji włosów i skóry głowy

Żel aloesowy można wykorzystać jako lekką wcierkę albo dodatek do maski na włosy. Może nawilżyć skórę głowy i suche pasma, choć nie zastąpi leczenia łupieżu, infekcji czy stanów zapalnych.

Na parapecie obok aloesu może też rosnąć tymianek w doniczce, który lubi dużo światła, oszczędne podlewanie i przepuszczalne podłoże.

Żel na skórę głowy

Nałóż małą ilość żelu na skórę głowy i zostaw na 10–20 minut. Następnie umyj włosy delikatnym szamponem.

Najpierw sprawdź żel na małym fragmencie skóry. Nie stosuj go na:

• mocno zaczerwienione i podrażnione miejsca,
• sączące zmiany,
• strupy o nieznanej przyczynie,
• skórę z podejrzeniem infekcji grzybiczej lub bakteryjnej.

Świąd i łuszczenie, które nie mijają mimo pielęgnacji, mogą wymagać wizyty u dermatologa.

Aloes na długość włosów

Wymieszaj odrobinę żelu z porcją odżywki przygotowaną na jedno użycie. Nałóż mieszankę na włosy, zostaw na kilka minut i dokładnie spłucz.

Nie wkładaj świeżego miąższu do całego opakowania odżywki lub maski. W ten sposób możesz skrócić trwałość kosmetyku i ułatwić rozwój drobnoustrojów.

Jak przechowywać świeży żel aloesowy?

Najlepiej przygotować tylko tyle żelu, ile zużyjesz od razu. Świeży miąższ szybko się psuje.

Pozostałą porcję:

• włóż do czystego, szczelnego pojemnika,
• trzymaj w lodówce,
• nabieraj czystą łyżeczką,
• wyrzuć, gdy zmieni zapach, kolor albo konsystencję.

W domu trudno dokładnie ocenić, jak długo żel pozostaje bezpieczny. Bez badań nie da się sprawdzić, czy zaczęły rozwijać się w nim bakterie. Najrozsądniej zużyć go w ciągu kilku dni. Przy jakichkolwiek wątpliwościach lepiej przygotować nową porcję.

Żel można też zamrozić w czystej foremce na kostki. Po rozmrożeniu będzie prawdopodobnie bardziej wodnisty, ale nadal można użyć go na skórę, o ile nie zmienił zapachu ani koloru.

Czy można pić aloes z doniczki?

Nie przygotowuj samodzielnie napojów ze świeżego aloesu doniczkowego. Trudno całkowicie oddzielić przezroczysty miąższ od żółtego lateksu i aloiny ukrytej pod skórką.

Połknięcie lateksu aloesowego może wywołać:

• ból i skurcze brzucha,
• gwałtowną biegunkę,
• odwodnienie,
• utratę elektrolitów,
• niebezpieczne połączenia z lekami,
• uszkodzenie nerek.

Doustne preparaty z aloesem wiązano też z przypadkami ostrego uszkodzenia wątroby.

Niektóre gotowe produkty zawierają dokładnie oczyszczony żel i mogą być przeznaczone do krótkiego stosowania. Nie oznacza to jednak, że taki sam efekt da miąższ wyjęty z przypadkowej rośliny stojącej na parapecie.

Osoby, które chcą stosować aloes doustnie, powinny wybierać tylko produkty wyraźnie przeznaczone do spożycia. Warto też omówić ich użycie z lekarzem lub farmaceutą. Żelu kosmetycznego nie wolno pić.

Kto nie powinien spożywać aloesu?

Preparatów doustnych z aloesem nie powinny przyjmować bez konsultacji medycznej osoby:

• w ciąży lub karmiące piersią,
• poniżej 12. roku życia,
• z chorobami nerek albo wątroby,
• z zapalnymi chorobami jelit,
• z niedrożnością lub zwężeniem przewodu pokarmowego,
• z bólem brzucha o nieznanej przyczynie,
• mocno odwodnione,
• przygotowujące się do operacji.

Lateks aloesowy może silnie pobudzać jelita. W tych grupach ryzyko powikłań jest większe, dlatego nie należy eksperymentować z domowymi napojami.

Z jakimi lekami aloes może wchodzić w interakcje?

Doustny aloes może osłabiać lub nasilać działanie niektórych leków. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące:

• leki przeciwcukrzycowe,
• leki moczopędne,
• leki wpływające na krzepnięcie krwi,
• digoksynę i inne leki nasercowe,
• środki przeczyszczające,
• preparaty obniżające poziom potasu.

Silna biegunka prowadzi do utraty wody i elektrolitów. Może to zmienić działanie leków i zwiększyć ryzyko powikłań. Dlatego przed doustnym użyciem aloesu trzeba porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą.

Czego nie robić ze świeżym aloesem?

Najczęstsze błędy to:

• smarowanie skóry żółtym sokiem spod skórki,
• miksowanie i picie całego liścia,
• używanie żelu bez próby uczuleniowej,
• nakładanie miąższu na głębokie lub zakażone rany,
• przygotowywanie dużej porcji na wiele dni,
• dodawanie świeżego żelu do całego opakowania kremu,
• zastępowanie nim leków i wizyty u dermatologa,
• używanie rośliny bez rozpoznania jej gatunku,
• zakładanie, że naturalny produkt nie może zaszkodzić.

Najważniejsze wnioski

• Aloes z doniczki najlepiej stosować zewnętrznie.
• Do pielęgnacji używa się tylko przezroczystego żelu.
• Zieloną skórkę i żółty lateks trzeba dokładnie usunąć.
• Przed pierwszym użyciem wykonaj 24-godzinną próbę uczuleniową.
• Żel może pomóc przy suchości, lekkim podrażnieniu i pieczeniu po opalaniu.
• Aloes nie zastąpi leków, kremu z filtrem ani leczenia dermatologicznego.
• Nie nakładaj świeżego miąższu na głębokie, zakażone lub rozległe rany.
• Przygotowuj małe porcje i przechowuj je krótko w lodówce.
• Nie pij zmiksowanego liścia ani domowego soku z aloesu.
• Lateks aloesowy może wywołać biegunkę, odwodnienie i zaburzenia elektrolitów.

FAQ

Jak często można nakładać aloes na twarz?

Po wykonaniu próby uczuleniowej możesz nakładać cienką warstwę żelu raz dziennie albo kilka razy w tygodniu. Obserwuj skórę. Gdy pojawi się pieczenie, mocne ściągnięcie lub zaczerwienienie, przerwij stosowanie.

Czy aloes z doniczki trzeba spłukiwać?

Nie zawsze. Cienką warstwę można pozostawić pod kremem, o ile skóra dobrze ją toleruje. Przy pierwszym użyciu lub w formie maseczki lepiej spłukać żel po 10–15 minutach.

Czy można stosować aloes pod oczy?

Skóra w tej okolicy jest bardzo cienka i wrażliwa. Nie nakładaj świeżego żelu na powieki ani blisko linii rzęs. Kontakt z okiem może wywołać mocne szczypanie.

Czy można smarować twarz bezpośrednio przeciętym liściem?

Lepiej tego nie robić. Najpierw obierz liść, usuń żółty sok i opłucz przezroczysty miąższ. Pocierając twarz świeżo przeciętym liściem, łatwo rozprowadzić na skórze drażniący lateks.

Czy aloes usuwa zmarszczki?

Aloes może nawilżyć skórę, dzięki czemu drobne linie przez pewien czas wyglądają na mniej widoczne. Nie wygładzi jednak głębokich zmarszczek i nie zastąpi ochrony przeciwsłonecznej ani sprawdzonych kosmetyków przeciwstarzeniowych.

Czy domowy aloes można dodawać do napojów?

Nie jest to dobry pomysł. W domowych warunkach trudno całkowicie usunąć lateks i aloinę. Do picia wybieraj wyłącznie oczyszczone produkty przeznaczone do spożycia, najlepiej po konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.